مسيح ذبيحى

48

استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )

به چاتلى كه هشت فرسخى كميسيون كه سرحدّ ايران و روس باشد داير است و سوار تركمان هم مستحفظ دارد و روس‌ها هم اجازهء تحصيل كرده بودند كه از گنبد به چاتلى با همين سيم حرف بزنند و در چاتلى تلگرافخانه و يك چاتمه قراول هست . بناى قابل و لايق كميسيون نداشت و اگر هم داشته به واسطهء سيل سنهء ماضيه خراب شده ، چند اطاق برپاست كه / 63 / رفع احتياجات مىكند . ولى نقشهء مفصلى از طرف وزارت گمركات كشيده شده و از ابتداى هذة السنه مشغول بنايى هستند . مغازه موسوم به « كنتور رفاهيه » ميرزا محمد على ارباب در آن سرزمين ايجاد نموده و از احداثات احتشام الوزاره است . انواع مأكولات و بقولات و حلويات و مشروبات و اقمشه حاضر [ ست ] و رفع احتياج مىنمايد . شهر جرجان خرابهء شهر جرجان در نيم فرسخى كميسيون واقع [ است ] و شهر معظمى بوده . بنا بر معروف چهار فرسخ محيط اين شهر بوده . آثار ابنيهء قديمه و اشياى عتيقهء آنجا واضح و كاركنان آن سرزمين بهره‌مند و كامياب شده و مىشوند و عمله‌جات به آنجا آمده از آن بناها آجر بيرون مىآورند و هزارى بيست و پنج قران به كميسيونها مىفروشند و به انواع آجر قطور و نازك و مربع و مسدّس و مدور دارد . هر چه كار كنند بيرون مىآيد . در آن نزديكى دو امامزاده هست كه به قول تركمان‌ها آق امام و قرانكى امام معروف است كه اعتقادى كامل دارند و متولى آنها تركمان و صوفى است و نذورات مىدهند . پل چوبى و آهنى معظمى روس‌ها در رود گرگان در نزديكى كميسيون دولت عليه ساخته‌اند جديدا ، كمال تعريف را دارد و مبالغ گزافى هم خرج كرده‌اند كه براى عابرين خيلى اسباب آسايش است . سابقا گنبد قابوس حدود يموت بود . از گنبد قابوس بالا به سمت مشرق حدود گوكلان فعلا يك فرسخ هم از گنبد گذشته دو سه ابّه از طايفهء قان بوخمز مسكونند و بقيه طايفهء قان بوخمز در اطراف كميسيون و گنبد قابوس هستند . / 64 / گوكلان از طرف مشرق محدود است به دهنه و دامنهء كوههاى بجنورد و از طرف مغرب به گنبد قابوس و صحراى يموت ، از طرف شمال به اترك و كوير صحراى روس و از طرف